İcra takibi, alacaklının borçluya karşı mahkeme kararı olmaksızın da başlatabildiği bir tahsilat yoludur. Borçlunun bu takibe karşı en temel savunma aracı ise ödeme emrine itirazdır. İtiraz süresinin kaçırılması takibin kesinleşmesine, haksız itiraz ise tazminata yol açabileceğinden hem alacaklı hem borçlu tarafın süreleri iyi bilmesi gerekir.
İtiraz süresi kaç gündür?
Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takiplerde itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. Çek, bono ve poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi beş gün, ödeme süresi ise on gündür. Kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin takiplerde de itiraz süresi yedi gündür. Süreler tebliğ tarihini izleyen günden itibaren hesaplanır ve son gün resmi tatile denk gelirse takip eden ilk iş gününe uzar.
İtiraz nasıl yapılır?
İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı olarak veya sözlü beyanla yapılır; UYAP üzerinden avukat aracılığıyla da sunulabilir. İlamsız takipte itiraz için sebep göstermek zorunlu değildir; borçlu "borca itiraz ediyorum" demekle yetinebilir. Ancak imzaya itiraz edilecekse bunun açıkça belirtilmesi gerekir. Kambiyo takibinde ise itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve sebep gösterilmesi zorunludur.
İtirazın sonuçları
İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı takibe devam etmek istiyorsa iki yoldan birini seçer: elinde İcra ve İflas Kanunu’nda sayılan nitelikte bir belge varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını, yoksa bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açılmasını ister. Kambiyo takibinde itiraz satıştan başka icra işlemlerini durdurmaz; mahkeme ayrıca karar vermedikçe haciz yapılabilir.
Haksız itirazın bedeli
Borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa, alacaklının talebi üzerine mahkeme alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmeder. Aynı şekilde alacaklının takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa bu kez borçlu lehine tazminata karar verilebilir. Bu nedenle itiraz kararı, borcun gerçekten bulunup bulunmadığı ve elde hangi belgelerin olduğu değerlendirilerek verilmelidir.
Süre kaçırıldıysa ne yapılabilir?
İtiraz süresini kusuru olmaksızın kaçıran borçlu, engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde icra mahkemesinden gecikmiş itiraz talep edebilir. Ayrıca borçlu olmadığını düşünen kişi her zaman menfi tespit davası açabilir; takip kesinleşmişse ödediği parayı istirdat davasıyla geri isteyebilir.