Miras yoluyla veya başka bir sebeple birden fazla kişinin ortak olduğu bir taşınmaz üzerinde anlaşma sağlanamıyorsa, ortaklardan her biri ortaklığın giderilmesi davası açarak ortaklığa son verilmesini isteyebilir. Davada tek bir ortak dahi rıza göstermese de mahkeme ortaklığı sona erdirir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Dava, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde açılır. Davada tüm ortakların taraf olması zorunludur; ölmüş ortakların mirasçıları, mirasçılık belgesiyle davaya dahil edilir. Taraflardan birinin adresi bilinmiyorsa ilanen tebligat yapılır.
Aynen taksim mi, satış mı?
Mahkeme önce taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını inceler. Bölünme imar mevzuatına uygunsa ve paylar arasında değer farkı doğmuyorsa aynen taksime karar verilir. Aynen taksim mümkün değilse veya taşınmazın değerinde önemli azalmaya yol açacaksa satış suretiyle ortaklığın giderilmesine hükmedilir. Satış, kural olarak açık artırma ile herkese açık yapılır; tüm ortaklar yazılı olarak kabul ederse yalnızca ortaklar arasında artırma yapılabilir.
Dava süreci
- Dava dilekçesi, tapu kaydı ve mirasçılık belgesi ile birlikte verilir.
- Mahkeme keşif yaparak bilirkişi raporu alır; taşınmazın değeri ve bölünebilirliği tespit edilir.
- Karar kesinleştikten sonra dosya satış memurluğuna gönderilir ve kıymet takdiri yapılarak satış ilanı çıkarılır.
- Satış bedeli, harç ve masraflar düşüldükten sonra ortaklara payları oranında dağıtılır.
Masraflar ve süre
Yargılama giderleri ve vekalet ücreti, dava sonunda taraflara payları oranında yükletilir; bu nedenle davayı kimin açtığının masraf açısından belirleyici bir önemi yoktur. Ortakların davadan önce anlaşmaya varması hem zaman hem masraf kazandırır; büromuz dava öncesinde sulh görüşmelerini de yürütmektedir.