Vadesi geçmiş alacaklar, şirketlerin bilançosunda sessizce büyüyen bir maliyet kalemidir. Tahsilatın gecikmesi yalnızca nakit akışını değil, alacağın hukuki tahsil kabiliyetini de zayıflatır: belgeler kaybolur, borçlu mal varlığını eritir, zamanaşımı yaklaşır. Bu yazı, kurumsal alacakların tahsilinde izlenmesi gereken sırayı özetler.
1. Belge düzeni: tahsilat sözleşmede başlar
Tahsil kabiliyeti, alacağın dayanağının ne kadar sağlam olduğuna bağlıdır. İmzalı sözleşme, teslim belgesi, e-fatura kayıtları ve mutabakat mektupları takibin delilleridir. Sözleşmelere yetki, temerrüt faizi ve cezai şart hükümlerinin eklenmesi ileride açılacak itirazın iptali davalarını kısaltır.
2. İhtarname
Vade tarihi belirlenmemiş alacaklarda borçlu, ihtarla temerrüde düşürülür ve faiz bu tarihten itibaren işler. Noter ihtarnamesi, ayrıca ödeme baskısı oluşturur ve birçok dosya bu aşamada tahsil edilir. Hazırlanan ihtarnamede alacağın kaynağı, tutarı ve ödeme süresi net yazılmalıdır.
3. Takip türünün seçimi
Çek ve senet varsa kambiyo senetlerine özgü takip tercih edilir; itiraz takibi durdurmaz ve haciz daha erken yapılabilir. Fatura ve cari hesaba dayalı alacaklarda ilamsız takip başlatılır. Mahkeme kararı veya hakem heyeti kararı varsa ilamlı takip yapılır. Alacak rehin veya ipotekle güvence altındaysa rehnin paraya çevrilmesi yolu izlenir.
4. İtiraz yönetimi
Borçlu itiraz ederse alacağın niteliğine göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yolu seçilir. Ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olduğundan bu süreç de plana dahil edilir. Haksız itirazda yüzde yirmi icra inkar tazminatı talep edilmesi unutulmamalıdır.
5. Mal varlığı araştırması ve haciz
Takip kesinleştiğinde banka hesapları, araçlar, taşınmazlar, üçüncü kişilerdeki alacaklar ve maaş sorgulanır; en hızlı tahsilat sağlayan varlıklardan başlanarak haciz uygulanır. Şüpheli devirler için tasarrufun iptali davası değerlendirilir.
6. Raporlama ve kapanış
Dosyaların aşama dağılımı, tahsilat oranı ve masraflar düzenli olarak raporlanır. Tahsil kabiliyeti kalmayan dosyalarda aciz belgesi alınarak alacağın şüpheli alacak olarak kayda alınması sağlanır. Bu döngü, büromuzun kurumsal alacak yönetimi hizmetinin temelini oluşturur.